Aquamachina, introductie


Aquamachina is niet een specifiek object, maar een overkoepelende naam voor een zich ontwikkelend scala aan kinetische objecten en installaties. De verbindende elementen en de uitgangspunten van die constructies zijn, zoals de naam al suggereerd, water en beweging. En in het bijzonder water als hoofdelement van de beweging.

De symboliek van de natuurlijke watercyclus als bron van leven en de relatie van mens met techniek, ligt voor de hand en wordt ook nadrukkelijk gezocht.

Bij de ontwikkeling van de instalaties wordt tevens gezocht naar integratie met andere disciplines zoals muziek en dans, en samenwerking met bijvoorbeeld vormgevers en belichters.

Als basis voor de instalaties dient een 'mecanodoos' van pompen, pijpen, vaten, drijvers, kettingen, stangen en zo meer waarvanuit een, voor iedere situatie aangepast, geheel kan worden gemaakt. Ze kunnen zowel op het water drijven als op vaste grond worden gebouwd, waarbij het gebruikte water natuurlijk zoveel mogelijk wordt opgevangen en hergebruikt.

Project AquaMachina ArtiVia

In het kader van de 25e Kunstroute in Leiden op 21 en 22 september wil ik tijdelijk een object tentoonstellen in het water van de Oude Vest, ter hoogte van de entree van Museum de Lakenhal. Het object, met de titel: ArtiVia (potjeslatijn voor kunstroute), wordt een voortborduren op de eerder door mij gebouwde Aquamachini, instalaties waarin water en mechaniek met elkaar een kinetisch geheel vormen.

De Aquamachina ArtiVia wordt een drijvende toren van houten vakwerk waarvan het silhouet enigszins doet denken aan een ouderwetse zweefmolen. Doormiddel van pompen wordt water naar het hooste punt gepompt, waarvanuit het water via willekeurige wegen naar beneden stroomt, Aan de constructie komt een diversiteit aan objecten die door de waterstromen in beweging komt; kantelgieters, draaiemmers, jojopijpen, jacobsladderbakjes enzovoort, alles beweegt, knarst, spettert, draait, plonst en spuit op onbepaalde momenten. En daarbij draait het geheel nog heel langzaam om de centrale as, waardoor het beeld continu veranderd.

De constructie

De constructie zal bestaan uit een zeshoekige toren van zg 2-bij-3 balkjes (44x69mm)van 3m60 lang, waarop een eveneens zeshoekige kroon van zg dubbellat balkjes (44x44 mm) van 2m40 lang Bijgevoegde foto's van een maquette geven een indruk van de vorm.

Maquette constructie ArtiVia op ooghoogte

Maquette basisconstructie bovenaanzicht

Het hoogste punt van de toren zal ongeveer 4 meter boven de waterlijn komen

Aan deze basisconstructie worden de diverse effecten gemonteerd, naast de kantelgieters en draaiemmers (zie foto's) werk ik nog aan een aantal nieuwe effecten die nog niet uitontwikkeld zijn.

Het water wordt door dompelpompen uit de gracht omhoog gepompt naar een verdeelsysteem in de top van de toren en naar de effecten geleid. Er word zoveel mogelijk gebruikgemaakt van toevalsfactoren om de gebeurtenissen onvoorspelbaar te maken en het publiek continu te verrasen.

Effecten in de constructie

 

Om het geheel op de singel te laten drijven worden 18 koppelbare pontonblokken van 50x100 cm gehuurd. Deze worden in ruitvorm gerangschikt met een opening van 1x1 meter in het centrum, de buitenmaat van het pontonsysteem is 4 x 4 meter. Het totale drijfvermogen van de pontons is ruim voldoende voor de gehele constructie plus de maximale hoeveelheid water die het systeem kan bevatten.

Het zwaartepunt van het geheel komt, door het gewicht van het water dat in de effecten aan de armen van de constructie hangt, relatief hoog te liggen. Daarom is er in het centrum van de pontons ruimte voor ballast, waardoor de stabiliteit verhoogd word. Zie hierbij ook de werktekening [1]van de dwarsdoorsnede en de berekening van de gewichten.

Practische punten

De lokatie van de ArtiVia is in het water van de Oude Singel, bij de kade voor de ingang van Museum de Lakenhal, wat dit jaar het centrale punt voor de kunstroute zal zijn.

Bijgevoegd is een afdruk van GoogleMaps met de lokatie. De ponton heeft een diameter van 4 meter en komt ongeveer 1,5 à 2 meter uit de kade. Aan beide kanten van de ponton komt, op ong 7 meter uit de kade, een boei waartussen een dijvende lijn om bootjes ervan te weerhouden tegen de ponton aan te varen cq aan te leggen. De singel is ter plekke ongeveer 19 meter breed, er bijft dus 12 meter doorvaart vrij. Daarnaast bevinden zich bij de bruggen aan weerszijde van de lokatie ducdalven op ong 6 meter uit de kade, dus er is geen enkele belemmering van de logische vaarroute ter plekke.

De machinerie zal enig geluid voortbrengen, in hoofdzaak klaterend water en van de bewegende mechanismes. Er zal geen muziek of electronisch versterkt geluid en dergelijke worden gemaakt. In de nacht zal het niet in werking zijn. In overleg met de organisatie van de Nacht van Ontdekkingen zal worden bepaald tot hoe laat e.e.a. op zaterdag in werking zal zijn.

De opbouw begint op donderdag 19 september met het leggen van de ponton en het maken van de verankering. De machinerie zelf wordt vanaf vrijdagmorgen opgebouwd. Gedurend de gehele kunstroute ( zaterdag 21 en zondag 22 sept.) zullen er toevoegingen en aanpassingen gemaakt worden, zodat het publiek ook steeds getuige kan zijn van het maakproces. In de avonden en nachten zal er toezicht gehouden worden door minimaal twee personen. Op zaterdagavond, 21 september, zal ter gelegenheid van de Nacht van Ontdekingen, het geheel met gekleurde Led-lampen worden verlicht.

Het ontmantelen begint zondagavond direct na afloop van de kunstroute en zal maandagavond afgerond zijn en alle materialen opgeruimd, op de pontondelen na welke op dinsdag 24 september afgevoerd worden.


Gebruik kade

Ten behoeve van de opbouw willen we een deel van de kade ter plekke gebruiken. Er zijn langs de rijweg vaste fietsenrekken geplaatst, de ruimte tussen deze rekken en de kaderand is hiervoor voldoende. Daarnaast willen we een bestelwagen parkeren op dit gedeelte als werkplaats en verblijfsruimte voor toezicht en bewaking.




[1pdf download]